Rozwojem kierują pewne mechanizmy biologiczne. Bardzo wiele zależy od cech odziedziczonych po rodzicach, a mówiąc ściśle, po przodkach. Są to tak zwane cechy genetyczne. Genetyka to właśnie nauka o dziedziczeniu. W ostatnich latach poczyniła ona wielki postęp, wyjaśniła wiele tajemnic, a nawet niektóre mechanizmy dziedziczenia. W komórkach rozrodczych rodziców, o których to komórkach będziemy jeszcze szerzej mówić w dalszych podstronach, są zawarte pewne substancje, decydujące o tym, jakie będzie dziecko, które z tych komórek powstanie. Zawarte są tam także pewne cechy, determinujące rozwój, jego przebieg, tempo, czas dojrzewania itp. Te cechy dziedziczne mają bardzo duży wpływ na rozwój potomstwa i nie wszystkie mogą ulec zmianie w dalszym życiu. Na przykład, jeżeli oboje rodzice są niskiego wzrostu i przekażą taki „program genetyczny" rozwoju swemu dziecku, to żeby robić nie wiem co, nie wiem jak próbować leczyć, dziecko i tak pozostanie niskie. Wspomniałem, że cechy dziedziczne decydują także o rozwoju. Otóż są rodziny, w których wszyscy dojrzewają bardzo wcześnie, i takie, w których wszyscy dojrzewają bardzo późno. Zwłaszcza to późne dojrzewanie budzi często wiele niepokoju, bo naturalnie nie jest miło, gdy ktoś jest ciągle jeszcze fizycznie dzieckiem, a rówieśnicy są już daleko zaawansowani w rozwoju. Zaniepokojeni swym rozwojem chłopcy zgłaszają się niekiedy do lekarza, prosząc o pomoc. Czasem takiej pomocy udzielamy, jeżeli jednak rozwój uwarunkowany jest genetycznie nie umiemy i nie możemy ingerować. Ale do lekarza w każdej sytuacji zawsze pójść warto, choćby po to, aby upewnić się, że to, co nas martwi, to nie jest choroba. Natomiast z cechami genetycznymi trzeba się pogodzić. Jeżeli czegoś w żaden sposób nie możemy zmienić na przykład zwiększyć lub zmniejszyć wysokości ciała, to pozostaje się do tego przyzwyczaić, a może nawet spróbować tę cechę polubić? Mechanizm dojrzewania, który jest już nauce dość dobrze znany, jest regulowany przez układ nerwowy i hormonalny. Nie wiem, czy w szkole uczyliście się już o tych układach w ramach nauki o człowieku. Jeżeli jeszcze nie, to może sięgnijcie do podręcznika dla uczniów klasy VIII i te podstrony sobie przeczytajcie. Można także sięgnąć do encyklopedii, ale informacje tam zawarte mogą być trudne do zrozumienia. Tu, z konieczności, omówimy te dwa układy w wielkim skrócie i uproszczeniu. Mówimy: dwa układy, ale właściwie jest to jeden układ, który reguluje wiele czynności ustroju człowieka. Swą wyjątkową pozycję w świecie zwierząt, swe wielkie możliwości, jakie ma np. uczenie się, tworzenie, myślenie abstrakcyjne zawdzięcza człowiek wyjątkowemu rozwojowi tych układów, a zwłaszcza mózgu. Mózg ludzki to najważniejsza część układu nerwowego. Koordynuje on wszystkie czynności, a działa tak, jak najdoskonalszy komputer. Takie porównanie zrobiło zresztą karierę. Mówi się często o „mózgach elektronicznych". Mózg człowieka jest jednak znacznie doskonalszy i niepowtarzalny. Możliwości jego są ogromne. Mózg kieruje obwodowym układem nerwowym, a także funkcjami poszczególnych gruczołów hormonalnych. Sam zresztą nie jest takim wodzem ślepym i głuchym, reaguje bowiem bardzo precyzyjnie na to wszystko, co dzieje się w ustroju człowieka, a nawet na to, co dzieje się wokół niego. Mózg sam także podlega wpływom zarówno bodźców pochodzących z nerwów obwodowych, jak i wpływom hormonów. Hormony są to substancje chemiczne, które krążą we krwi. Są one produkowane przez specjalne gruczoły, zwane gruczołami wewnętrznego wydzielania lub inaczej dokrewnymi. Nazwa związana jest z rolą, jaką pełnią w organizmie: wszystko to, co wyprodukują, zostaje oddane do krwi. Gruczoły hormonalne, choć są bardzo małe, pełnią ważną rolę, ponieważ substancje przez nie wydzielane owe tajemnicze hormony mają wielką siłę działania. Działają już w tak małym stężeniu, że niekiedy w ogóle metodami chemicznymi trudno je zbadać czy określić. Te niewielkie ilości hormonów są jednak organizmowi niezbędne. Weźmy może jako przykład wzrastanie. Otóż to, czy człowiek jest wysoki, czy niski zależy od wymiarów jego kości. Kiedy dziecko się rodzi, właściwie nie ma jeszcze kości. To wszystko, co będzie później kością, na tym etapie rozwoju jest chrząstką. Dopiero później też pod wpływem hormonów w chrząstce osadzają się sole mineralne i zmienia się ona na kość. Kość już nie rośnie. Rosnąć może tylko chrząstka. I rzeczywiście chrząstki stale rosną. Rosną szybciej lub wolniej, dłużej lub krócej. I to właśnie zależy od hormonów, i to właśnie zadecyduje, czy człowiek będzie wysoki, czy niski. Za proces wzrastania odpowiedzialny jest hormon wzrostu. Produkowany jest on przez przysadkę. Jest to bardzo mały, ale niezmiernie ważny gruczoł wielkości ziarna fasoli. Szczególnie, jeżeli chodzi o rozwój w tym zakresie, przysadka ma decydujące znaczenie. Nie tylko zresztą dlatego, że bezpośrednio reguluje wzrastanie. Kiedy także pod wpływem hormonów, tym razem innych, tak zwanych hormonów płciowych cała tkanka chrzestna w kościach ulegnie zmineralizowaniu, człowiek przestaje rosnąć. Jest już pod pewnym względem dorosły, dojrzały: ma w pełni rozwinięty, dorosły kościec. Tak więc widzicie, że taka na pewno ważna cecha jak wzrastanie i ostatecznie wysokość ciała jest wyraźnie regulowana przez hormony. Ale nie tylko przez hormony i o tym za chwilę. Teraz chciałbym, abyście zobaczyli na rycinie schemat rozmieszczenia gruczołów dokrewnych ryc. 1. Nie wszystkie one bezpośrednio uczestniczą w procesie rozwoju i dojrzewania. Są i takie, które z tym nie mają bezpośredniego związku. Ale warto wiedzieć, że zasadniczo wszystkie gruczoły dokrewne są ze sobą bardzo ściśle powiązane. Są takie, które ze sobą współdziałają, jakby się wzajemnie popierając, uzupełniając. Są inne, które są względem siebie antagonistyczne, to znaczy mają działanie przeciwne. I tak na przykład: jeden hormon zwiększa ilość cukru we krwi, na przykład kiedy człowiek szykuje się do trudnego zadania lub ciężkiego wysiłku, a inny powoduje, że cukier z krwi znika i jest magazynowany ,,na zapas" w tkankach. Jeśli, powiedzmy, zjesz cukierek i dostarczysz do krwi naraz zbyt wiele cukru, to ten właśnie hormon zrobi z tym nadmiarem porządek. Nie wszystkie gruczoły dokrewne funkcjonują przez całe życie jednakowo. Są także i takie, jak na przykład gruczoły płciowe o których będziemy jeszcze sporo dalej mówili, które u dzieci prawie nie funkcjonują, a zaczynają dopiero intensywnie pracować w okresie dojrzewania. I one właśnie bezpośrednio powodują, że dziecko zaczyna dojrzewać. Myślę, że tyle wiedzy o mechanizmach dojrzewania wystarczy wam do zrozumienia, co się właściwie wtedy dzieje? Teraz omówimy objawy rozwoju w okresie dojrzewania. Warto odwiedzić też strony: projektowanie wnętrz Warszawa | kolorowanki | Baby design espiro foteliki dla dzieci. | mmorpg po polsku | drewniane i plastikowe huśtawki dla dzieci | pościel dla dzieci | Zagrożenie, jakim jest szkarlatyna jest spore. Dorośli znoszą ją gorzej, niż dzieci.